Niet-gecategoriseerd, Nieuws, Schaken, Schaken Leren
Kunnen schaken worden opgelost? Het wiskundige mysterie
07
jan
jan
Kan het schaakspel worden opgelost door een computer, zoals met Engels damspel gebeurde in 2007? Met 10 tot de macht 120 mogelijke posities (het getal van Shannon) vormen schaken een van de grootste wiskundige uitdagingen uit de geschiedenis. Dit is de huidige stand van zaken.
Het getal van Shannon: de onmetelijkheid van het schaakspel
In 1950 schatte wiskundige Claude Shannon het aantal mogelijke schaakpartijen op ongeveer 10^120 (een 1 gevolgd door 120 nullen). Ter vergelijking: het aantal atomen in het waarneembare heelal is “slechts” 10^80. Door deze combinatorische complexiteit zijn schaken wiskundig onoplosbaar met de huidige en voorzienbare technologie.
Machines en schaken
🤖 Deep Blue (1997)
De supercomputer van IBM verslaat Garry Kasparov door 200 miljoen posities per seconde te berekenen. Maar Deep Blue “begrijpt” schaken niet, hij rekent met brute rekenkracht. Het oplossen van het spel is nog ver weg.
🧠 AlphaZero (2017)
De AI van Google leert schaken vanaf nul in 4 uur en verplettert Stockfish. AlphaZero ontwikkelt een positionele “intuïtie” die Grootmeesters fascineert. Maar zelfs AlphaZero kan schaken niet oplossen.
☑ Dammen opgelost (2007)
Het Engelse damspel (8×8, 12 schijven) werd opgelost door Jonathan Schaeffer na 18 jaar rekenwerk: het resultaat is remise bij perfect spel van beide kanten. Dammen zijn veel eenvoudiger dan schaken (10^30 posities).
❌ Schaken niet opgelost
Schaken zal waarschijnlijk nooit door brute rekenkracht worden opgelost. Er zou een computer nodig zijn die 10^120 posities kan evalueren, wat de fysieke grenzen van het heelal overstijgt. Alleen een fundamentele wiskundige doorbraak zou dit kunnen veranderen.
Wist je dat? Moderne elektronische schaakborden gebruiken engines zoals Stockfish die miljoenen posities per seconde berekenen. Ze zijn veel sterker dan elke mens, maar lossen het spel daarmee nog niet op. Lees meer over de geschiedenis van schaken en AI in ons uitgebreide artikel.
Daag de kunstmatige intelligentie uit
Onze elektronische schaakborden hebben adaptieve AI ingebouwd. Speel tegen de machine op een echt houten bord.
Elektronische schaakborden Klassieke sets
8 dingen die je moet weten voordat je een schaaktafel koopt
Fijn dat je hebt besloten een schaakbord aan te schaffen. Dat is het teken dat [...]
Wat kost een mooi schaakspel? Complete gids per budget
Net zoals de strategie en tactiek is het schaakspel bekend om zijn complexe en prachtige [...]
Het schaapherdersmat bij het schaken: uitleg van deze combinatie
De herdersmat (Scholar’s Mate in het Engels) is de beroemdste val uit het schaken. Hiermee [...]